W piątek 18 września odbyło się spotkanie z przedstawicielami prywatnych muzeów z terenów Mazowsza, aby porozmawiać o sferze wizualnej w muzeach. Dyskusjom towarzyszyły wystąpienia ekspertów oraz pokaz filmów nakręconych w pięciu muzeach. Spotkanie odbyło się w siedzibie organizatora - Mazowieckim Instytucie Kultury.

Co wpływa na wygląd ekspozycji? Co determinuje przestrzeń muzeum? Jak muzealnik oddziałuje na kolekcje i sposób jej prezentowania? Na te i inne pytania szukali odpowiedzi przedstawiciele 17 muzeów z Mazowsza i nie tylko. Dyskusjom przysłuchiwali się prelegenci, którzy w kolejnej części spotkania wygłaszali prezentacje: Joanna Tabaka, Piotr Gębała, Anna Grunwald, Ola Tubielewicz, Monika Maciejewska i Paweł Heppner. W swoich wystąpieniach opowiadali m. in. o wizerunku muzeów, aranżacji przestrzeni wystawowej oraz o tym jak odbierają muzea niepełnosprawni zwiedzający.

Spotkanie zostało zaplanowane jako podsumowanie projektu badawczego Muzea Prywatne 2015 Wizualnie, realizowanego latem b.r. przez Fundację Ari Ari. Badania zostały prowadzone na zaproszenie Mazowieckiego Obserwatorium Kultury, powołanego przez Mazowiecki Instytut Kultury. W projekt włączyło się również Stowarzyszenie "Z Siedzibą w Warszawie", które zrealizowało filmy, prezentujące wybrane placówki uczestniczące w badaniu. Powstałe krótkometrażowe filmy zostały premierowo zaprezentowane uczestnikom spotkania. Za produkcję odpowiedzialni byli Paweł Heppner oraz Edyta Ołdak ze Stowarzyszenia z Siedzibą w Warszawie.

Spotkanie zakończyło się kolacją, podczas której kontynuowane były gorące dyskusje – wszystkim uczestnikom w imieniu organizatorów – Mazowieckiego Instytutu Kultury, Stowarzyszenia "Z siedzibą w Warszawie" oraz zespołu Fundacji Ari Ari serdecznie dziękujemy.

___

Naszymi gośćmi byli:

Bożena i Wojciech Prus-Wiśniowscy - Prywatne Muzeum Regionalne w Górze Kalwarii
Iwona i Paweł Zaniewscy - Muzeum Oręża i Techniki Użytkowej w Kobyłce
Agata Sobczak - Muzeum im. Zofii i Wacława Nałkowskich „Dom nad Łąkami” w Wołominie
Mariusz Niewiedzielski - Muzeum 2 Korpusu Polskiego w Józefowie
Karina Kowalska - Muzeum Nurkowania Przy Stowarzyszeniu Warszawski Klub Płetwonurków
Henryk Słowikowski - Skansen w Kamieńczyku
Janina i Stefan Siek - Izba historyczna w Sieciechowie
Artur Winiarski - Villa la Fleur w Konstancinie-Jeziornej
Wiktoryn Grąbczewski - Muzeum Diabła Polskiego "Przedpiekle" w Warszawie
Tadeusz Barankiewicz - Muzeum Wsi Garwolińskiej w Woli Rebkowskiej
Marcin Ołdak - Społeczne Muzeum Ziemi Tłuszczańskiej w Tłuszczu
Krzysztof Geudek - Lokalne Muzeum Techniki Wojskowej i Cywilnej w Markach
Marek Hałas - Muzeum Stolarstwa i Biskupizny w Krobi
Daria Andrzejewska - Muzeum Stolarstwa i Biskupizny w Krobi
Marcin Florek - Muzeum Ziemi Miechowskiej
Roman Kuzelyak - Muzeum Gwizdka w Gwizdałach
Leon Palesa - Stowarzyszenie Wiatraki - Galeria w Krajobrazie

18 września: Seminarium w Mazowieckim Instytucie Kultury

Serdecznie zapraszamy 18 września 2015 r. do Mazowieckiego Instytutu Kultury na seminarium poświęcone wizualnej stronie muzeów prywatnych Mazowsza.

Część zamknięta (sala Elektorska - Mazowiecki Instytut Kultury)

• 10.00 - 10.30 | powitanie i wprowadzenie
• 10.30 -13.00 | badania panelowe / dyskusja z muzealnikami o wizualnych aspektach działalności muzealniczej /przestrzeń, wystawa, wizerunek/
• 13.00 -14.00 | obiad (sala Elektorska Mazowiecki Instytut Kultury)

Część otwarta (sala Elektorska - Mazowiecki Instytut Kultury)

• 14.00 - 15.30 | prezentacja pięciu filmów z cyklu: Muzea Prywatne 2015. Wizualnie
• 15.30 -17.30 | spotkanie muzealników i ekspertów - wybrane aspekty działalności muzealniczej
• 18.00 | kolacja (sala Baletowa - Mazowiecki Instytut Kultury)

Program:  http://www.ariari.org/images/harmonogram-seminarium-best-02.pdf (PDF)
Opis seminarium: http://www.ariari.org/images/opis-best-02.pdf (PDF)

Zgłoszenia: Stefania Hrycyk-Kubat, s.hrycyk@ariari.org, tel. + 48 12 361 31 57

Seminarium, 18 września 2015
Mazowiecki Instytut Kultury,
ul. Elektoralna 12 w Warszawie

O tegorocznej edycji projektu "Muzeum Prywatne"

Projekt jest realizowany w ramach programu Mazowieckiego Instytutu Kultury pt. "W stronę nowoczesnego muzeum", skierowanego do muzeów mazowieckich, a nawiązującego do wcześniejszego działania zatytułowanego: Muzeum otwarte/Antropologia codzienności.


Tegoroczne działania są kontynuacją programu badawczego i animacyjnego, zainicjowanego w 2013 przez Mazowiecki Instytut Kultury, w partnerstwie z Fundacją Ari Ari i Stowarzyszeniem „Z Siedzibą w Warszawie", którego efektem było seminarium w Kamieńczyku "Muzeum prywatne 2013". Inspiracją dla ówczesnych działań była przygotowana przez fundację publikacja pt. "Muzea prywatne, kolekcje lokalne. Raport z badań".


Projekt "Muzeum Prywatne 2015. Wizualnie", ze względu na reorientację programową Mazowieckiego Instytutu Kultury i utworzenie Mazowieckiego Obserwatorium Kultury, jest działaniem przede wszystkim badawczo - naukowym.


Przedmiotem badań pozostają muzea prywatne na Mazowszu, natomiast celem jest spojrzenie na niezwykle zróżnicowaną działalność muzealników poprzez aspekt wizualny. Próbujemy znaleźć odpowiedzi na pytanie o wizualne przedstawienia, przejawy i wyobrażenia, które w zasadniczym stopniu tworzą część z kulturowego krajobrazu Mazowsza.


Co decyduje o wyglądzie konkretnych przedstawień muzealnych i wyglądzie samych muzeów? Osobowość muzealnika/ kolekcjonera, a może mody, chwilowe trendy, tendencje? Czy raczej charakter zbieranych przedmiotów lub miejsce ich eksponowania? Spróbujemy zastanowić się, czy muzea prywatne to przede wszystkim ich twórcy, czy też i my, zbiorowość/ społeczność żyjąca w określonym „tu i teraz".

Harmonogram tegorocznej odsłony projektu "Muzeum prywatne":

• do końca lipca prowadzimy badania terenowe,
• we wrześniu odbędzie się seminarium i badanie fokusowe w Warszawie, zaprezentowane zostaną także filmy nakręcone w 5 mazowieckich muzeach prywatnych,
• na początku grudnia ukaże się publikacja podsumowująca badania.

Organizator: Mazowiecki Instytut Kultury
Realizacja badań: Fundacja Ari Ari (badania terenowe, badania fokusowe)
Partner: Stowarzyszenie “Z Siedzibą w Warszawie” (filmy i oprawa graficzna)

Dobre jak chleb. Muzeum Chleba Mariana Pozorka

Praga, nieznane mi rejony Warszawy, mała uliczka, piekarnia w jednorodzinnym domu, obok szyld muzeum..., trafiłam. W firmowym sklepie – co naturalne – wita mnie zapach chleba. Ekspedientka objaśnia z jakiej mąki i z jakimi dodatkami pieczone są poszczególne chleby: Biorę do ręki, są ciężkie, pachnące, takie jak „trzeba”, bez polepszaczy, bo cechą tych jest „lekkość”. Trudny jest wybór wśród oferty tylu różnych chlebów, ale o swojsko brzmiących nazwach: firmowy, ciechanowski, sitkowy, sandomierski.... Brak chlebów włoskich i bagietek francuskich nie przeszkadza, a wyraźny „tradycyjny profil” jest wyróżnikiem dla tych, którzy lubią kosztować wyraźne i „nieudziwnione”, za to wyrafinowane w swej prostocie smaki. Z chlebem pana Mariana mogę sobie wyobrazić biblijny posiłek  - czysta prostota: chleb i wino. Również jako podkład do „tradycyjnego” smalcu i ogórka też jest doskonały.

Czy wizerunek diabła można utożsamiać z samym diabłem

Z wywiadu internetowego wynikło, że linki do tekstów o Muzeum Diabła Polskiego pojawiły się na jednej ze stron satanistów.

Rozumiem zainteresowanie tej grupy postacią diabła, ale mam też nadzieję, że wyznawcy rozumieją, iż Muzeum Diabła Polskiego "Przedpiekle" - diabłu jako bytowi poświęcone nie jest i nie powstało dla apoteozy tej postaci, a jedynie przygląda się zjawisku wizualnych przedstawień diabła w kulturze ludowej i w mniejszym stopniu w kulturze masowej. Muzeum nie odwołuje się do żadnej religii, nie wspiera żadnej ideologii. Diabeł jest bogatą postacią kulturową, obrosłą w liczne wizerunki, legendy, opowieści i jako taki zaistniał w muzeum. Zgromadzona kolekcja diabłów pokazuje jak postać ta jest wyobrażana, interpretowana, jak funkcjonuje w świadomości indywidualnie i zbiorowo.

Droga do Przedpiekla, czyli krótka relacja z wizyty w Muzeum Diabła Polskiego

"Diabeł ma tyle cukru w sobie, że grzech czyni słodkim" 
Ta sentencja widnieje na jednym z obiektów - blaszanej cukiernicy. Diabły to nie są aniołki - doskonale wiemy, że ich powinnością jest kuszenie. Ale jeśli postawimy diabła w roli tego, który namawiając uświadamia, to mamy beneficjenta, który bierze na swój karb grzechy i grzeszki. Kulturowa rola diabłów polega na uwypukleniu ludzkich przywar. Temu służy warstwa słowna - legendy i opowieści oraz wizerunkowa. Takie jedyne w swoim rodzaju - i bodaj największe na świecie - nagromadzenie przedstawień diabła uświadamia, jak daleki od chrześcijańskiej wizji Złego - jest wymiar ludyczny. Zapominamy o wielkim złym diable mając przed sobą setki zabawnych diabełków.

Muzeum Diabła Polskiego Przedpiekle

Pod kuratelą diabłów w Przedpieklu, czyli wizyta w Muzeum Diabła Polskiego „Przedpieklu” w Warszawie. Komentarz do fotografii.

Diabły witają mnie – można rzec – już od progu, czyli korytarza prowadzącego do mieszkania „diablologa” pana Wiktoryna Grąbczewskiego. Są też w mieszkaniu, ale przede wszystkim zaadaptowanej na muzeum piwnicy wielkiego bloku i może to jest najlepsze dla nich wielkomiejskie miejsce ? Spoglądają na mnie – bo diabły, choć nieożywione w swych wizerunkach, wydają się prowadzić swoje potajemne życie i zdaje się jakby w każdym z nich tkwił potencjał ożywienia ich mocą diabelskości. Jedne są tajemnicze z pasterskich lasek, inne rubaszne na kuflach, poważne jako rzeźbiarskie dzieła, humorystyczne na rysunkach Andrzeja Mleczko, przytulanki do poduszki, wcielenia zła – w osobie Hitlera-diabła, pokonywane przez świętych na obrazach (święty Jerzy) i jako przeciwwaga dla sił anielskich, diabły uwodzące i skruszone, ale jest i Chrystus Frasobliwy, który na diable siedzi i diabelska rzeźbiona piłka na Euro 2012; diabły radosne, smutne, poważne, sympatyczne i w zasadzie brak takich do których nie można by poczuć sympatii. Diabły różnej proweniencji z różnych stron Polski, wykonane rożnymi technikami przybierające najrozmaitsze oblicza, kształty, faktury, gadżety z wizerunkami diabła, wykonane przez profesjonalistów, artystów ludowych i dzieci. Nie sposób scharakteryzować wymienić wszystkich z tego bogatego zbioru. Wszystko o swoich diabłach wie ich właściciel – pan Wiktoryn Grąbczewski, który chętnie oprowadza każdego kto się z nim umówi.

A czy diabły to wdzięczny przedmiot kolekcji ? Wizyta u kolekcjonera przekonuje, że odrzuciwszy uprzedzenia diabeł może się okazać nawet kimś bliskim. Nie demonizujmy diabła, który biorąc na siebie zło może zabiera go nieco z nas, nie potępia przywar, a nawet pomaga się z nimi mierzyć. Kolekcja diabelskich wizerunków mierzy się z postacią biblijną, obrosłą w bogate odniesienia, zapisaną na trwale w wierzeniach i wyobrażeniach, biorąc na siebie aspekt ludyczny tego bogatego kulturowego wątku.